ช่วงวันอาทิตย์ที่ 11 ตุลาคม 2569 สนามนเรศวรบ้านกร่างงดชนเพราะตรงกับวันพระ แฟนไก่ชนจึงมีเวลาว่างก่อนนัดใหญ่ที่เจ้าสัวในวันอาทิตย์ที่ 18 ตุลาคม 2569 ทีม KaichonKompayak เลยขอพาไปรู้จัก ไก่ประดู่หางดำ ไก่ชนไทยพันธุ์แท้ที่ชื่อเสียงไม่แพ้เหลืองหางขาว และเป็นสีไก่ที่เห็นบ่อยมากในสังเวียน
บทความนี้รวบรวมมาตรฐาน 4 ชนิดที่สมาคมอนุรักษ์และพัฒนาไก่พื้นเมืองรับรอง จุดดูตัวผู้ตั้งแต่ปากถึงเดือย เชิงชนเด่น 4 ท่า และเส้นทางจากไก่ชนสู่สายพันธุ์ฟาร์มอย่างเชียงใหม่ 1 กับ มข.55 เพื่อให้คุณดูไก่สีนี้ออกได้ตั้งแต่ตอนเปรียบจนถึงยกสุดท้าย
ไก่ประดู่หางดำเป็นไก่ชนพื้นเมืองไทยที่มีขนลำตัว ปีก และหางสีดำ ส่วนสร้อยคอ สร้อยปีก และสร้อยหลังเป็นสีประดู่ ตามมาตรฐานที่ gaichon.com เผยแพร่ สมาคมอนุรักษ์และพัฒนาไก่พื้นเมืองรับรอง 4 ชนิด ได้แก่ ประดู่มะขาม ประดู่แสมดำมะขามไหม้ ประดู่แข้งเขียวตาลาย และประดู่แดง แต่ละชนิดแยกกันที่สีปาก แข้ง และตา
ไก่ประดู่หางดำมาจากไหน ตำนานสายพระเอกาทศรถ
ตามประวัติที่บล็อกความรู้ไก่ชนของวีระยุทธ นิลสระคูเรียบเรียงไว้ ไก่ประดู่หางดำเป็นไก่พื้นเมืองไทยที่เชื่อกันว่าพัฒนามาจากไก่บ้านพันธุ์กะตังอู (ไก่อู) และอยู่คู่คนไทยมาพร้อมกับไก่เหลืองหางขาว คนไทยชนไก่กันมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย เริ่มจากชาวบ้าน แล้วจึงแพร่ไปถึงขุนนาง เจ้านาย และพระมหากษัตริย์ ทั้งสมเด็จพระนเรศวร สมเด็จพระเอกาทศรถ พระเจ้าเสือ และสมเด็จพระเจ้าตากสิน
ตำนานที่ทำให้ประดู่หางดำโด่งดังเล่าว่า สมเด็จพระเอกาทศรถ (พระองค์ขาว) ทรงนำไก่ประดู่หางดำจากสุพรรณบุรีไปชนกับไก่ของข้าราชบริพาร และชนะมาตลอด บล็อกเดียวกันระบุแหล่งไก่ชั้นดีไว้ 7 แห่ง ได้แก่ สุพรรณบุรี สิงห์บุรี อ่างทอง อยุธยา ฉะเชิงเทรา มีนบุรี และหนองจอก ซึ่งเกือบทั้งหมดอยู่ในภาคกลาง
ข้อมูลนี้ตรงกับงานวิชาการที่ระบุว่าประดู่หางดำเป็นไก่ไทยพันธุ์แท้แต่โบราณซึ่งมีถิ่นกำเนิดในภาคกลาง ใครที่อ่าน ไก่เหลืองหางขาว ไก่เจ้าเลี้ยงเมืองพิษณุโลก ไปแล้ว จะเห็นว่าสองสายนี้เป็นคู่ตำนานสายเจ้าเหมือนกัน แต่ฝั่งเหลืองหางขาวผูกกับพิษณุโลก ส่วนฝั่งประดู่หางดำผูกกับลุ่มน้ำภาคกลาง
แยก 4 ชนิดประดู่หางดำตามมาตรฐานสมาคม
ตามมาตรฐานที่ gaichon.com เผยแพร่ ประดู่หางดำทุกชนิดมีโครงสีเดียวกัน คือขนลำตัว ปีก และหางสีดำ ส่วนสร้อยเป็นสีประดู่ สิ่งที่ใช้แยกชนิดคือสีปาก แข้ง เล็บ เดือย และตา ซึ่งสมาคมอนุรักษ์และพัฒนาไก่พื้นเมืองรับรองไว้ 4 ชนิดดังนี้
ประดู่มะขามเป็นแม่แบบของอีก 3 ชนิด สร้อยของประดู่มะขามมีสีเหมือนเม็ดมะขามแก่ ถ้าสีเข้มจัดจะเรียกว่ามะขามไหม้ ประดู่แดงต่างจากชนิดอื่นตรงที่สร้อยคอ สร้อยปีก และสร้อยหลังเป็นสีน้ำตาลแดง ส่วนชนิดที่ 5 เชื่อว่าเกิดจากการผสมข้ามระหว่าง 4 ชนิดแรก เวทีประกวดยังนับเป็นประดู่หางดำ แต่ไม่ถือว่าเป็นสายเลือดแท้
จุดดูตัวผู้สายแท้ ตั้งแต่หัวจรดเดือย
มาตรฐานบน gaichon.com ระบุว่าปากของประดู่หางดำต้องใหญ่และอูมคล้ายปากนกแก้ว ปากบนมีร่องน้ำสองข้างและมีสันคั่นตรงกลาง หงอนเป็นหงอนหินแบบไม่มีจัก สร้อยคอยาวถึงประบ่า สร้อยหลังยาวระย้าถึงประกน ปีกใหญ่และยาว หน้าอกกว้าง เนื้อแน่น และโคนขาใหญ่ ส่วนตัวเมียมีสีเหมือนตัวผู้ แต่ไม่มีสร้อย
บล็อกของวีระยุทธ นิลสระคูเพิ่มรายละเอียดของตัวผู้ที่ดีไว้ว่า ลำตัวทรงปลีกล้วย ไหล่กว้าง แข้งคัดเป็นเหลี่ยม หางดำสนิทยาวจรดพื้น มีหางรับข้างละ 2–3 เส้น คอยาวและโค้งลอนเดียวคล้ายคองูเห่า เดือยเป็นแบบขนเม่นคือโคนใหญ่และปลายแหลม ส่วนกะโหลกอวบยาวและแบ่งได้ 2 ตอน โดยตอนหน้าเล็กกว่าตอนท้าย
เวลาประกวด ทั้ง 4 ชนิดหลักและชนิดที่ 5 ใช้เกณฑ์เดียวกัน 5 ด้าน ได้แก่ หน้าตา สีสัน รูปร่าง เกล็ดแข้ง และกิริยาชั้นเชิง ถ้าอยากฝึกตาเพิ่ม ลองเทียบกับ ลักษณะไก่ชนที่ดี 12 จุดที่เซียนดู แล้วจะเห็นว่าจุดเช็กหลายข้อตรงกัน
เชิงชนประดู่หางดำ ขี่ กอด ทับ เท้าบ่า
ตามที่บล็อกของวีระยุทธ นิลสระคูบันทึกไว้ ประดู่หางดำมีท่าชนหลัก 4 ท่า คือ ขี่ กอด ทับ และเท้าบ่า และบางตัวยังมัดปีกได้ด้วย บุคลิกที่เห็นได้ชัดคือยืนตรง อกตั้ง กางปีกและกระพือปีกบ่อย และพร้อมเข้าหาคู่ทันทีที่เจอไก่ตัวอื่น
สำหรับคนดูชน ท่าขี่กับทับเป็นท่าที่ไก่ขึ้นไปอยู่บนตัวคู่แล้วตีลงมา ส่วนท่ากอดคือการใช้คอล็อกคู่ไว้ก่อนตี ถ้าประดู่หางดำเข้าท่าเหล่านี้ได้ในยกแรก ๆ ก็จะเป็นฝ่ายคุมจังหวะ แต่ถ้าเจอคู่ที่ตีหนีหรือแทงลำโตก็ต้องดูต่อว่าจะเข้าเชิงได้อีกหรือไม่ ส่วนคอยาวแบบคองูเห่าที่มาตรฐานพูดถึงช่วยให้ไก่มีระยะในการล็อกคอ
มาตรฐานประกวดนับกิริยาชั้นเชิงเป็น 1 ใน 5 เกณฑ์ตัดสิน ในสนามจริงก็เช่นกัน ระหว่างวันเปรียบควรดูว่าไก่ยืนอกตั้ง ปีกแน่น และตื่นตัวตามบุคลิกของสายนี้หรือไม่ เพราะจะช่วยให้คาดได้ว่าไก่ตัวนั้นจะยืนระยะได้แค่ไหน
จากสนามชนสู่ฟาร์ม เชียงใหม่ 1 และ มข.55
ประดู่หางดำไม่ได้มีชื่อเฉพาะในสังเวียน ตามข่าวที่ phtnet และเทคโนโลยีชาวบ้านเผยแพร่ กรมปศุสัตว์ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) นำไก่ชนสายนี้มาผสมและคัดพันธุ์ในช่วงปี 2545–2551 จนได้ “ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ 1” ตัวผู้ของสายนี้มีสร้อยคอสีแดงประดู่ ส่วนขนหาง ขนลำตัว แข้ง และปากเป็นสีดำ
โครงการเดียวกันตั้งเป้าเพิ่มผลผลิตไข่ในระบบฟาร์มจาก 147 เป็น 191 ฟองต่อตัวต่อปี และในระบบหมู่บ้านจาก 90 เป็น 117 ฟองต่อตัวต่อปี แสดงว่ายีนจากไก่ชนนำมาใช้ต่อยอดเชิงเศรษฐกิจได้
ฝั่งอีสาน ศูนย์เครือข่ายวิจัยและพัฒนาด้านการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ (ไก่พื้นเมือง) คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น พัฒนาสาย “ประดู่หางดำ มข.55” มานานกว่า 15 ปี ตามที่เว็บไซต์ฝ่ายวิจัยของ มข. ระบุ สายนี้มีขนลำตัวดำ ปากดำ แข้งดำ เลี้ยงตั้งแต่ลูกไก่จนจำหน่ายได้ในราว 70 วัน และให้ไข่เบอร์ 3–4 ได้ถึง 180 ฟองต่อปี
ดูเกมและราคาเมื่อเจอประดู่หางดำในสนาม
ในโปรแกรมสนาม ไก่มักถูกเรียกตามสีขน เช่น ประดู่ เหลือง หรือเขียว ถ้าเห็นคำว่าประดู่ ให้เช็ก 3 จุดตามตารางด้านบน คือสีปาก สีแข้ง และสีตา เพื่อรู้ว่าเป็นชนิดไหน จากนั้นดูสร้อยว่ายาวถึงประบ่าตามมาตรฐานหรือไม่ เพราะสร้อยที่ดูมีน้ำมีนวลมักบอกได้ว่าไก่ถูกเลี้ยงมาพร้อม
เรื่องราคา ฝั่งที่ตลาดเชียร์มากกว่าจะเป็นฝ่ายต่อ ฝั่งที่เหลือเป็นฝ่ายรอง ถ้าประดู่หางดำเข้าเชิงขี่หรือทับได้ตั้งแต่ยกแรก ราคามักขยับเข้าทางฝั่งนั้น วิธีอ่านแบบง่ายที่สุดคือดูว่าราคาขยับตามเชิงที่เห็นในสังเวียนหรือไม่ แล้วจึงตัดสินใจ อ่านพื้นฐานฝั่งมีรอนและวาลาเพิ่มได้ใน เดิมพันไก่ชนออนไลน์มีรูปแบบอะไรบ้าง
นัดถัดไปที่ควรจับตาคือสนามเจ้าสัว จังหวัดนครราชสีมา วันอาทิตย์ที่ 18 ตุลาคม 2569 ตามที่เพจข่าวสารไก่ เพลย์ประกาศไว้ ถึงตอนนี้ผู้จัดยังไม่ได้ประกาศเวลาเริ่มและรายชื่อคู่ ใครอยากลองดูไก่สีประดู่ในสนามจริงจึงควรรอเช็กประกาศจากเพจสนามอีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อย
ไก่ประดู่หางดำมีกี่ชนิด?
ตามมาตรฐานที่ gaichon.com เผยแพร่ สมาคมอนุรักษ์และพัฒนาไก่พื้นเมืองรับรอง 4 ชนิด คือ ประดู่มะขาม ประดู่แสมดำมะขามไหม้ ประดู่แข้งเขียวตาลาย และประดู่แดง ส่วนชนิดที่ 5 เป็นลูกผสมที่สีไม่แน่นอน
ประดู่มะขามกับประดู่แสมดำต่างกันตรงไหน?
ประดู่มะขามมีปาก แข้ง เล็บ และเดือยสีน้ำตาลไหม้ และมีตาสีไพล ส่วนประดู่แสมดำมะขามไหม้มีปาก แข้ง เล็บ เดือย และตาเป็นสีดำทั้งหมด
ไก่ประดู่หางดำมีเชิงชนอะไรเด่น?
บล็อกของวีระยุทธ นิลสระคูระบุท่าชนหลัก 4 ท่า คือ ขี่ กอด ทับ และเท้าบ่า และบางตัวมัดปีกได้ด้วย
ตัวเมียประดู่หางดำดูอย่างไร?
ตัวเมียมีสีขนเหมือนตัวผู้ คือลำตัว ปีก และหางสีดำ แต่ไม่มีสร้อยคอ สร้อยปีก และสร้อยหลัง
ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ 1 มาจากไก่ชนจริงหรือไม่?
จริง ตามข่าวที่ phtnet เผยแพร่ กรมปศุสัตว์ร่วมกับ สกว. นำไก่ชนสายประดู่หางดำมาผสมและคัดพันธุ์ช่วงปี 2545–2551 เพื่อพัฒนาเป็นสายพันธุ์สำหรับฟาร์ม
สรุปไก่ประดู่หางดำสำหรับแฟนไก่ชน
ไก่ประดู่หางดำคือไก่ชนไทยสายภาคกลางที่มีตำนานผูกกับสมเด็จพระเอกาทศรถ ตัวผู้มีลำตัวดำและสร้อยสีประดู่ แยกได้ 4 ชนิดหลักจากสีปาก แข้ง และตา เชิงที่เด่นคือขี่ กอด ทับ และเท้าบ่า ถ้าจำ 3 จุดนี้ได้ เวลาเจอไก่สีประดู่ในโปรแกรมก็จะดูเกมสนุกขึ้น โปรแกรมสนามอาจเปลี่ยนได้ทุกเมื่อ จึงควรเช็กประกาศของผู้จัดอีกครั้งก่อนนัดเจ้าสัววันอาทิตย์ที่ 18 ตุลาคม 2569
ถ้าอยากดูเชิงประดู่หางดำพร้อมอ่านราคาแบบเรียลไทม์ แวะมาติดตามโปรแกรมและคู่ชนกับ KaichonKompayak ได้ทุกวัน ทีมงานจะอัปเดตคู่เอกและนัดสำคัญให้ทันก่อนวันชน
เรียบเรียงโดย ทีมคอนเทนต์ KaichonKompayak · ตรวจสอบข้อมูลโดย ทีมตรวจสอบข้อมูล KaichonKompayak · แหล่งข้อมูลหลัก: gaichon.com, มหาวิทยาลัยขอนแก่น, phtnet