ไก่นกแดง เป็นไก่ชนไทยที่คอไก่จำได้แทบทันที เพราะขนแดงตั้งแต่หน้าคอไล่ลงไปถึงใต้ท้องและใต้ปีก ประวัติที่ gaichon.com เรียบเรียงไว้บอกว่าไก่สายนี้ดังมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนกลาง เพราะเป็นไก่ของขุนฤทธิ์ปูพ่าย เจ้าเมืองกาญจนบุรี ซีรีส์สายพันธุ์ไก่ชนไทยของ KaichonKompayak ลงไก่เหลืองหางขาว ไก่ประดู่หางดำ ไก่เทาหางขาว และไก่เขียวหางดำไปแล้ว วันนี้ต่อด้วยสายแดงทั้งตัว
gaichon.com จัด “นกแดงหางแดง” ไว้เป็น 1 ใน 10 สายพันธุ์ไก่ชนไทย คู่กับเหลืองหางขาว ประดู่หางดำ ทองแดงหางดำ และเทาหางขาว บทความนี้จะแยกให้ดูทั้ง 4 เฉดสี คือ แดงชาด แดงทับทิม แดงเพลิง และแดงนาก ไล่จุดดูสายแท้ตั้งแต่หงอนหิน 3 แฉกลงไปถึงเดือยงาช้าง แล้วปิดด้วยไก่แดงสุราษฎร์ ไก่พื้นเมืองสายแดงที่กรมปศุสัตว์พัฒนาพันธุ์
ไก่นกแดงคือไก่ชนไทยสายโบราณที่ขนพื้นตัว สร้อยคอ สร้อยหลัง สร้อยปีก และก้านหางเป็นสีแดงทั้งหมด ปาก แข้ง เล็บ และเดือยเป็นสีเหลืองอมแดง แบ่งตามเฉดสีได้ 4 ชนิด คือ แดงชาด แดงทับทิม แดงเพลิง และแดงนาก ดังมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนกลาง เพราะเป็นไก่ของขุนฤทธิ์ปูพ่าย เจ้าเมืองกาญจนบุรี
ไก่นกแดงมาจากไหน ตำนานไก่ขุนฤทธิ์ปูพ่ายสมัยอยุธยา
ประวัติที่ gaichon.com เรียบเรียงไว้ระบุว่าไก่นกแดงเป็นไก่พันธุ์แท้มาแต่โบราณ พบได้ทั่วไปทั้งภาคกลาง ภาคใต้ และภาคเหนือ ช่วงที่ดังที่สุดคือสมัยอยุธยาตอนกลาง สมัยที่ขุนฤทธิ์ปูพ่ายหรือพระยาศรีไสณรงค์ เจ้าเมืองกาญจนบุรีและทหารเอกของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เลี้ยงไก่สายนี้ไว้ ส่วนขุนเดชพระเวทย์หรือพระยาไชยบูลย์ เพื่อนสนิทของขุนฤทธิ์ปูพ่าย ก็มีชื่ออยู่ในตำนานคู่กับไก่เขียวหางดำ
แหล่งเดียวกันระบุว่านกแดงเป็นไก่สกุลเดียวกับไก่ทองแดงและไก่นกกรด รูปทรงเป็นแบบปลีกล้วย ลำตัวกลม ไหล่หน้าใหญ่ หางทรงฟ่อนข้าวหรือหางม้า ท่าทางสง่า และมีชั้นเชิงดี ด้วยความที่เป็นสกุลเดียวกับทองแดง คนที่คุ้นกับไก่ทองแดงหางดำจึงต้องแยกสองสายนี้ให้ออก
จุดแยกที่ง่ายที่สุดคือหาง บล็อกรวมสายพันธุ์ไก่ชน jakkapan03455 อธิบายว่าไก่ทองแดงหางดำแดงเฉพาะหน้าคอ หน้าอก ใต้ปีก และใต้ท้อง ส่วนหางพัดกับหางกะลวยดำสนิทไม่มีสีอื่นแซม ส่วนนกแดงแดงทั้งตัวไปจนถึงก้านหาง ปาก แข้ง และเดือยของทั้งสองสายเป็นสีเหลืองอมแดงเหมือนกัน จึงใช้ปากกับแข้งแยกสองสายนี้ไม่ได้
แยก 4 เฉดสีไก่นกแดง แดงชาด แดงทับทิม แดงเพลิง แดงนาก
gaichon.com กับบล็อก khaichon.blogspot.com ตรงกันว่านกแดงแบ่งตามเฉดสีขนได้ 4 ชนิด โดย gaichon.com อธิบายโทนสีของแต่ละชนิดไว้ ดังนี้
| เฉดสี | โทนสีขน | จุดสังเกต |
|---|---|---|
| แดงชาด | แดงเข้มแบบสีชาด | ขนสร้อยและขนปิดหูเป็นมัน |
| แดงทับทิม | แดงสดใส อ่อนกว่าแดงชาด | โทนใกล้ทองแดงใหญ่ |
| แดงเพลิง | แดงอ่อนออกแสด | บางถิ่นเรียกแดงตะวัน |
| แดงนาก | แดงคล้ำแบบตัวนาก | ขนปิดหูแดงออกมัน |
สรุปจากตาราง แดงชาดเป็นโทนเข้มที่สุด แดงทับทิมสดใสและอ่อนลงมา แดงเพลิงอ่อนลงไปอีกจนออกไปทางสีแสด ส่วนแดงนากเป็นโทนคล้ำ แดงทับทิมสีใกล้ทองแดงใหญ่มาก จุดตัดสินจึงกลับมาอยู่ที่หาง ถ้าหางพัดและหางกะลวยดำสนิทคือสายทองแดง ถ้าก้านหางแดงคือนกแดง
ดูสายแท้ไก่นกแดงเพศผู้ ตั้งแต่หงอนหินจรดเกล็ดแข้ง
ช่วงหัว gaichon.com ระบุว่าไก่นกแดงตัวผู้ควรมีใบหน้ากลมแบบหน้านกกา ปากใหญ่ โคนปากมั่นคง มีร่องน้ำสองข้าง จมูกรูกว้าง สันจมูกเรียบ ตาสองชั้นแบบตาวัว ขอบตาแดงแจ่มใส เส้นเลือดในดวงตาใหญ่และเห็นชัด หงอนเป็นหงอนหิน 3 แฉกโค้งกลางกระหม่อม ตุ้มหูรัดกระชับ ขนปิดหูแดง และกะโหลกหัวยาวสองตอน
ช่วงลำตัว คอควรเป็นแบบคอม้า ปล้องคอชิดแน่น ขนสร้อยคอ สร้อยหลัง และสร้อยปีกแดงสดโทนเดียวกัน ปีกใหญ่ยาวเรียงเป็นลอยเดียว ไม่ห่างโหว่ ขนปีกแดงด้าน หางพัด หางกะลวย และก้านหางเป็นสีแดง ทรงหางม้า และมีกระปุกน้ำมันเดียว
ช่วงขา ปั้นขาใหญ่ล่ำสัน แข้งเรียวกลมแบบลำเทียน ปาก แข้ง เล็บ และเดือยแบบเดือยงาช้างเป็นสีเหลืองอมแดง เกล็ดแข้งและเกล็ดนิ้วเป็นเกล็ดปัดตลอด นิ้วเรียวยาว ส่วน gaichon.com ระบุเพิ่มว่ามีเกล็ดพิฆาตอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่าง เช่น เสือซ่อนเล็บ เห็บใน และไชบาดาล
ไก่นกแดงเพศเมียและจุดที่สายยุคใหม่มักเพี้ยน
ตัวเมียตามที่ gaichon.com อธิบายมีทรงปลีกล้วย ไหล่หน้าใหญ่ ท้ายเรียว หน้าแหลมแบบนกกา ขนพื้นตัว หน้าคอ หน้าอก ใต้ท้อง และใต้ปีกเป็นสีแดง หางพัด หางกะลวย และก้านหางก็แดง ขนหลังกับขนสันหลังแดงเข้มกว่าพื้นตัวเล็กน้อย ปาก แข้ง เล็บ และเดือยเหลืองอมแดง ตาแดงเหมือนตัวผู้ บล็อก khaichon.blogspot.com ก็ยืนยันว่าตัวเมียแดงตลอดทั้งตัวตั้งแต่ขนสร้อยคอจนถึงขนหาง
gaichon.com ยังเตือนว่าไก่นกแดงยุคปัจจุบันมักกลายพันธุ์ไปเป็นหางขาว ก้านหางไม่แดง และตาไม่แดง ถ้ามีคนเสนอขาย “นกแดงแท้” ให้เช็ก 3 จุดนี้ก่อน คือ ก้านหางยังแดงไหม ขอบตายังแดงไหม และปากกับแข้งยังเป็นเหลืองอมแดงไหม
ไก่แดงสุราษฎร์ ไก่พื้นเมืองสายแดงที่กรมปศุสัตว์พัฒนาพันธุ์
ฝั่งงานวิจัยมีไก่สายแดงอีกตัวที่ควรรู้จัก คือไก่แดงสุราษฎร์ ข่าวจากมติชนและเอกสารเผยแพร่เรื่องไก่พื้นเมืองระบุตรงกันว่า ในปี 2545 กรมปศุสัตว์ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) สร้างฝูงไก่พื้นเมืองพันธุ์แท้ขึ้น 4 ฝูง ได้แก่ ไก่ประดู่หางดำเชียงใหม่ ไก่เหลืองหางขาวกบินทร์บุรี ไก่แดงสุราษฎร์ และไก่ชีท่าพระ โดยฝูงไก่แดงคัดเลือกและเลี้ยงไว้ที่ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์สุราษฎร์ธานี งานวิจัยไก่พื้นเมืองภาคใต้รุ่นหลังก็ยังใช้ไก่แดงจากศูนย์แห่งนี้อยู่
บทความวิจัยของจิรวัฒน์ มาลา และคณะ ในวารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร ปีที่ 40 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม–สิงหาคม 2566) ศึกษายีนฮอร์โมนการเจริญเติบโต (cGH) ในไก่แดงสุราษฎร์ 172 ตัวอย่าง ในเขตอำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี และเสนอว่ายีนนี้อาจใช้เป็นยีนเป้าหมายสำหรับศึกษาลักษณะการเจริญเติบโตของไก่สายนี้ต่อไป
ด้านหน้าตา เว็บไซต์เกษตร นานา และหน้าข้อมูลงานวิจัยด้านสัตวแพทยศาสตร์ของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ บรรยายไว้ตรงกันว่าไก่แดงสุราษฎร์ตัวผู้มีหงอนถั่ว ใบหน้าแดง ขนสร้อยคอและขนลำตัวสีแดง ขนหางแดงปนดำ และแข้งสีเหลือง เกษตร นานา ระบุด้วยว่าไก่สายนี้เลี้ยงเพื่อบริโภคทั้งเนื้อและไข่ และเป็นอาชีพเสริมของเกษตรกร ต่างจากนกแดงที่คัดกันมาเป็นไก่ชน
| จุดเทียบ | นกแดงสายชน | ไก่แดงสุราษฎร์ |
|---|---|---|
| หงอน | หงอนหิน 3 แฉก | หงอนถั่ว |
| หางตัวผู้ | แดงถึงก้านหาง | แดงปนดำ |
| สีแข้ง | เหลืองอมแดง | เหลือง |
| เป้าหมายการเลี้ยง | ไก่ชน | เนื้อและไข่ |
อ่านเกมไก่สายแดงในสังเวียนและดูราคาก่อนตามคู่
ก่อนวันชน วิธีที่ง่ายที่สุดคือเช็กเป้าจากคลิป คลังคลิปของบ้านสวนฟาร์มลง “คลิปเตะเป้า” ของไก่หลายซุ้มไว้ตลอดเดือนตุลาคม 2569 อย่างคลิปเตะเป้าเจ้า F16 ซุ้ม ก.เพชรบูรพา ยาว 2 นาที 27 วินาที ที่ลงเมื่อวันอังคารที่ 6 ตุลาคม 2569 ลองเปิดคลิปแล้วไล่ดูหาง ตา และเกล็ดแข้งตามจุดในบทความนี้
เรื่องราคา ตลาดไก่ชนบอกราคาเป็นคู่ตัวเลข เช่น ราคา 10/9 ฝั่งต่อวาง 10 ได้ 9 ส่วนฝั่งรองวาง 9 ได้ 10 ราคายิ่งห่างอย่าง 2/1 (ฝั่งต่อวาง 2 ได้ 1) แปลว่าตลาดมองว่าฝั่งต่อเหนือกว่ามาก ใครอยากดูตารางคิดเงินครบทุกราคา เปิดอ่านต่อได้ที่ ราคาไก่ชน อ่านราคาต่อรองให้เป็น ตั้งแต่ 10/9 ถึง 2/1
ระหว่างยก gaichon.com บอกว่านกแดงเป็นไก่ที่มีชั้นเชิงหลายกระบวนท่า ให้ดูว่าไก่เปลี่ยนเชิงได้ทันคู่ไหม แล้วดูว่าราคาขยับตามหรือเปล่า ใครยังจำชื่อเชิงไม่ได้ ทบทวนก่อนได้ที่ เชิงไก่ชนไทย 8 เชิง 15 กระบวนยุทธ
คำถามที่พบบ่อย
ไก่นกแดงกับไก่ทองแดงหางดำต่างกันตรงไหน?
ดูที่หาง ทองแดงหางดำมีหางพัดกับหางกะลวยดำสนิท ส่วนนกแดงแดงทั้งตัวจนถึงก้านหาง ทั้งสองสายมีปาก แข้ง และเดือยสีเหลืองอมแดงเหมือนกัน
ไก่นกแดงมีกี่เฉดสี?
แบ่งได้ 4 เฉดสี คือ แดงชาด แดงทับทิม แดงเพลิง และแดงนาก ตามที่ gaichon.com และ khaichon.blogspot.com ระบุตรงกัน
ไก่นกแดงดังมาตั้งแต่สมัยไหน?
ประวัติที่ gaichon.com เรียบเรียงไว้บอกว่าดังมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนกลาง เพราะเป็นไก่ของขุนฤทธิ์ปูพ่าย หรือพระยาศรีไสณรงค์ เจ้าเมืองกาญจนบุรี
ไก่แดงสุราษฎร์คือไก่นกแดงหรือไม่?
ทั้งสองเป็นไก่ขนแดงเหมือนกัน แต่ลักษณะต่างกันชัด ไก่แดงสุราษฎร์เป็นไก่พื้นเมืองที่กรมปศุสัตว์ร่วมกับ สกว. สร้างฝูงพันธุ์แท้ตั้งแต่ปี 2545 เน้นเนื้อและไข่ ตัวผู้มีหงอนถั่ว หางแดงปนดำ และแข้งเหลือง ส่วนนกแดงสายชนมีหงอนหิน 3 แฉก แดงถึงก้านหาง และแข้งเหลืองอมแดง
ดูนกแดงแท้เร็ว ๆ ต้องดูจุดไหน?
เช็ก 3 จุด คือ ก้านหางแดง ขอบตาแดง และปากกับแข้งเหลืองอมแดง เพราะ gaichon.com เตือนว่านกแดงยุคใหม่มักกลายพันธุ์ไปเป็นหางขาวและตาไม่แดง
สรุปไก่นกแดง จำ 3 จุดก่อนดูไก่สายแดงในสังเวียน
ไก่นกแดงคือไก่ชนไทยสายขุนฤทธิ์ปูพ่ายที่แดงทั้งตัวจนถึงก้านหาง แบ่งได้ 4 เฉดสี ตัวผู้สายแท้มีหงอนหิน 3 แฉก ตาวัวขอบแดง หางม้า และแข้งลำเทียนสีเหลืองอมแดง ส่วนไก่แดงสุราษฎร์ของกรมปศุสัตว์มีหงอนถั่วและเน้นเนื้อกับไข่ คราวหน้าเปิดคลิปเตะเป้าหรือไลฟ์สนาม ลองไล่ดู 3 จุดนี้ไปพร้อมกับราคาต่อรอง จะอ่านเกมได้สนุกขึ้น
ติดตามโปรแกรมไก่ชน ผลคู่เอก และความรู้สายพันธุ์ไก่ชนไทยตอนต่อไปได้ที่ KaichonKompayak ทุกวัน โปรแกรมและคู่ชนของแต่ละสนามเปลี่ยนได้เสมอ ก่อนติดตามนัดไหน ควรเช็กประกาศของผู้จัดอีกครั้ง
เรียบเรียงโดย ทีมคอนเทนต์ KaichonKompayak · ตรวจสอบข้อมูลโดย ทีมตรวจสอบข้อมูล KaichonKompayak · แหล่งข้อมูลหลัก: gaichon.com, เกษตร นานา, มติชน, วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร