ถ้าพูดถึงไก่ชนไทยสายเก่าแก่ที่คนเลี้ยงกันมาหลายร้อยปี ไก่เทาหางขาว คือชื่อที่ต้องมีในลิสต์ ไก่สายนี้ขนพื้นเป็นสีเทาทั้งตัว หางกระรวยขาวปนเทา ตัวผู้หนักเฉลี่ยราว 3-3.5 กิโลกรัม และมีตำนานผูกกับเจ้าเมืองตากในสมัยอยุธยาตอนปลาย วันนี้ทีม KaichonKompayak ขอพาไปรู้จักไก่เทาตั้งแต่ประวัติ ชนิดย่อย ไปจนถึงจุดที่ใช้ดูสายแท้
ช่วงกลางเดือนตุลาคม 2569 ยังตรงกับเทศกาลกินเจ (10-18 ตุลาคม 2569 ตามปฏิทินวันสำคัญที่ Sanook เผยแพร่) และทีมยังไม่พบผลคู่เอกของวันพฤหัสบดีที่ 15 ตุลาคม 2569 ที่ยืนยันได้ ฉบับนี้จึงขอใช้เวลาว่างจากสังเวียนมาเติมความรู้เรื่องสายพันธุ์ ซึ่งจะช่วยให้ดูไก่ในสนามได้สนุกขึ้น ต่อจากบทความ ไก่ประดู่หางดำ ที่เคยลงไปแล้ว
ไก่เทาหางขาวคือไก่ชนไทยขนาดกลาง ขนพื้น ปีก และหางพัดเป็นสีเทา หางกระรวยขาวปนเทา ปาก แข้ง เล็บ เดือยส่วนใหญ่สีขาวอมเหลือง ตัวผู้หนักราว 3-3.5 กก. ตัวเมีย 2-3 กก. ตามข้อมูลของ gaichon.com แยกได้ 6 ชนิด ได้แก่ เทาทองคำ เทาทองแดง เทาสวาด เทาหม้อ เทาขี้เถ้า และเทาดำ
ไก่เทาหางขาวคือไก่อะไร มาจากไหน
ตามข้อมูลของเว็บ gaichon.com ซึ่งรวบรวมความรู้เรื่องไก่ชนไทย ไก่เทาหรือที่บางคนเรียกว่า “ไก่เถ้า” เป็นไก่ชนพันธุ์ขนาดกลาง ตัวผู้หนักเฉลี่ยประมาณ 3-3.5 กิโลกรัม ตัวเมียประมาณ 2-3 กิโลกรัม พบได้ทั่วประเทศ แต่แหล่งที่มีชื่อได้แก่ จังหวัดตาก อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี และฝั่งอีสานอย่างขอนแก่น กาฬสินธุ์ นครราชสีมา และอุบลราชธานี
บล็อกตำนานไก่ชนเหลืองหางขาวพระนเรศวรของ weerayutnilsaka ระบุว่าไก่เทาเป็นไก่พื้นเมืองไทยที่มีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย ชนเก่งและมีลำหักลำโค่นใกล้เคียงกับไก่เขียวหางดำ ตั้งแต่ชาวบ้านไปจนถึงขุนนางนิยมเลี้ยงกัน
รูปร่างไก่เทามี 2 แบบหลัก คือแบบเพรียวยาวสูงระหง กับแบบเตี้ยลำตัวกลมที่คนเลี้ยงเรียกว่ารูปหัวปลี ส่วนทรงหางมีทั้งทรงฟ่อนข้าว ทรงพลูจีบ และทรงหางม้า ปีกใหญ่ยาวเป็นลอนเดียว ไม่ห่างหรือโหว่ คอยาวโค้งคล้ายเคียว ปล้องคอชิดแน่น
6 ชนิดย่อยของไก่เทาหางขาว แยกด้วยสีขนและสร้อย
จุดที่ทำให้มือใหม่งงที่สุดคือ “เทา” มีหลายเฉด gaichon.com จัดชนิดย่อยไว้ 6 แบบ เรียงตามความนิยม ใช้สีขนพื้น สีระย้า และสีตาเป็นตัวแยก
| ชนิดย่อย | ขนพื้น | จุดสังเกต |
|---|---|---|
| เทาทองคำ (เทาฤาษี) | เทาอ่อนแบบขี้เถ้าฟืน | ระย้าเหลืองทอง นิยมสูงสุด |
| เทาทองแดง | เทาแก่ ก้านขนแดง | ระย้าทองแดง ตาสีแดง |
| เทาสวาด | สีแบบแมวสวาด | ขนปิดหูเข้มกว่าพื้นตัว |
| เทาหม้อ | เทาแก่ | ระย้าสีมะขามไหม้ |
| เทาขี้เถ้า (เทาเงินยวง) | เทาอ่อน | ตาขาวขุ่นคล้ายควันไฟ |
| เทาดำ (เทาขี้ควาย) | เทาแก่ | ปาก แข้ง ตา สีดำคล้ำ |
สรุปจากตาราง ถ้าเห็นระย้าเหลืองทองบนพื้นเทาอ่อน ให้นึกถึงเทาทองคำก่อน ถ้าตาแดงและระย้าออกทองแดงคือเทาทองแดง ส่วนเทาดำแยกง่ายสุดเพราะปาก แข้ง เล็บ เดือย และตาเป็นสีดำคล้ำ ต่างจากชนิดอื่นที่ส่วนใหญ่เป็นสีขาวอมเหลือง
ตัวเมียก็ดูชนิดได้เช่นกัน ตาม gaichon.com ไก่เทาตัวเมียขนทั้งตัวเป็นสีเทา แต่สร้อยคอมีขลิบตามสาย คือเทาทองคำขลิบเหลือง เทาทองแดงขลิบแดง เทาหม้อขลิบประดู่ และเทาขี้เถ้าขลิบขาว
ตำนานไก่โทนเถ้าแห่งเมืองตาก
ชื่อ “เทาฤาษี” หรือเทาทองคำมีเรื่องเล่าผูกอยู่ บล็อกของ weerayutnilsaka เล่าว่าไก่เทาทองหรือเทาเหลืองที่เรียกกันว่า “โทนเถ้า” เป็นไก่ของหลวงเมืองตาก และในสมัยอยุธยาตอนปลาย สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ขณะยังเป็นเจ้าเมืองตาก ทรงเป็นกรรมการตัดสินการชนไก่ระหว่างไก่เขียวพาลีของพระยาพิชัยดาบหักกับไก่โทนเถ้า
ตามเรื่องเล่าในบล็อกเดียวกัน ไก่โทนเถ้าเป็นฝ่ายได้เปรียบในช่วงแรก แต่หลังจากล้มลงแล้วลุกขึ้นมาใหม่ ไก่พาลีตีซ้ำถูกบริเวณคอจนหลอดลมขาด ไก่โทนเถ้าจึงตาย ผู้เขียนบล็อกมองว่าถ้าไม่เกิดเหตุนั้น ไก่โทนเถ้าน่าจะเป็นฝ่ายชนะ ตำนานนี้ทำให้ไก่เทาสายเมืองตากยังเป็นที่พูดถึงในหมู่คนเลี้ยงจนทุกวันนี้
วิธีดูสายแท้จากหัว ปาก ตา และหงอน
ส่วนหัวเป็นจุดแรกที่คนเลี้ยงใช้ดูไก่เทา ตามข้อมูลของ gaichon.com หน้าไก่เทาต้องกลมกลึงแบบหน้านก ปากใหญ่ยาว ปลายงุ้ม มีร่องน้ำลึกทั้งสองข้าง สีขาวอมเหลือง รูจมูกโปร่งกว้าง สันจมูกเรียบและสีเดียวกับปาก
ตาไก่เทาเป็นสีขาวอมเหลือง เห็นเส้นเลือดในตาชัด ขอบตาเป็นรูปวงรีสองชั้น หงอนเป็นหงอนหินหรือหงอนสามแฉก หน้าหงอนบาง กลางหงอนสูง บล็อกของ weerayutnilsaka เสริมว่าท้ายหงอนต้องกดรัดกระหม่อม เหนียงรัดติดคาง ไม่หย่อน ตุ้มหูรัดกระชับและมีขนปิดรูหู
กะโหลกที่ดีต้องยาวแบ่งได้สองตอน ตอนหน้าเรียวเล็กกว่าตอนหลัง ถ้าเจอไก่ที่ปากสั้น เหนียงหย่อน หรือหงอนเป็นหงอนจักใหญ่ ก็ยังไม่ตรงลักษณะที่ทั้งสองแหล่งบรรยายไว้
แข้ง เกล็ด เดือย และเชิงชนของไก่เทา
ช่วงล่างคือส่วนที่คอไก่ชอบพลิกดู ทั้งสองแหล่งตรงกันว่าแข้งไก่เทาเรียวแบบลำหวาย ปั้นขาใหญ่กลมกลึง ขนปั้นขาสีเทา เกล็ดแข้งเรียงเป็นระเบียบ นิ้วเรียวยาว และเดือยแหลมคมแบบงาช้าง ฐานมั่นคง โดยบล็อกของ weerayutnilsaka ระบุเพิ่มว่าเกล็ดแข้งเรียง 2 แถว
ทั้งสองแหล่งยกชื่อเกล็ดพิฆาตที่พบในไก่เทา เช่น “เสือซ่อนเล็บ” และ “ไชบาดาล” ส่วน gaichon.com กล่าวถึงเกล็ดแบบ “จระเข้ขบฟัน” และ “จระเข้ปัด” เพิ่มเติม ซึ่งเป็นชื่อที่คนเลี้ยงใช้ดูไก่มาแต่โบราณ
ด้านกิริยา ทั้งสองแหล่งบรรยายตรงกันว่าไก่เทาสง่างาม ยืนตัวตรง ทะมัดทะแมง กระพือปีกอยู่ตลอด และมีชั้นเชิงชนหลายกระบวนท่า ไม่ได้ยึดเชิงเดียว โดย gaichon.com ระบุเพิ่มว่าไก่เทามักเล่นสร้อยอยู่เสมอ
อ่านเกมไก่เทาในสนามและดูราคาให้เป็น
เวลาเจอไก่เทาลงสังเวียน ให้ดูช่วงต้นยกว่าเลือกเชิงไหน เพราะไก่สายนี้มีหลายกระบวนท่า ถ้าไก่เข้าล็อกคอแล้วตีได้ต่อเนื่อง หรือออกแข้งแล้วถูกตัวคู่ชนบ่อย ฝั่งนั้นมักได้เปรียบในสายตาคนดู แต่ถ้ายืนรอแล้วโดนตีสวนซ้ำ ๆ ราคาก็มักขยับไปอีกฝั่ง
เรื่องราคา ให้เริ่มจากรู้ว่าฝั่งไหนเป็นฝั่งต่อ ฝั่งไหนเป็นฝั่งรอง ราคาอย่าง 10/9 คือแทง 10 ได้ 9 ส่วนราคาที่ห่างขึ้นอย่าง 2/1 แปลว่าฝั่งต่อถูกมองว่าเหนือกว่าชัดเจน ใครอยากได้ตารางคิดเงินครบ ๆ เปิดดูต่อได้ที่ ราคาไก่ชน อ่านราคาต่อรองให้เป็น ตั้งแต่ 10/9 ถึง 2/1
เทคนิคง่าย ๆ คือดูไก่ 1-2 ยกแรกก่อนตัดสินใจ สังเกตว่าราคาเปลี่ยนไปทางไหนหลังพักยก และตั้งวงเงินต่อคู่ไว้ล่วงหน้า ไม่ไล่ตามราคาตอนเกมพลิก
คำถามที่พบบ่อย
ไก่เทาหางขาวหนักประมาณเท่าไร?
ตามข้อมูลของ gaichon.com ตัวผู้หนักเฉลี่ยราว 3-3.5 กิโลกรัม ส่วนตัวเมียราว 2-3 กิโลกรัม จัดเป็นไก่ชนขนาดกลาง
ไก่เทาหางขาวมีกี่ชนิด?
gaichon.com แยกไว้ 6 ชนิด ได้แก่ เทาทองคำ เทาทองแดง เทาสวาด เทาหม้อ เทาขี้เถ้า และเทาดำ โดยเทาทองคำได้รับความนิยมสูงสุด
ไก่เทาฤาษีคือไก่อะไร?
คือชื่อเรียกอีกชื่อของไก่เทาทองคำ ขนพื้นเทาอ่อน ระย้าเหลืองทอง และเชื่อมโยงกับตำนานไก่โทนเถ้าของหลวงเมืองตาก
ปากและแข้งไก่เทาต้องเป็นสีอะไร?
ส่วนใหญ่เป็นสีขาวอมเหลือง และปาก แข้ง เล็บ เดือยควรเป็นสีเดียวกัน ยกเว้นเทาดำที่ปาก แข้ง และตาเป็นสีดำคล้ำ
ไก่เทาเหมาะกับคนชอบดูไก่เชิงแบบไหน?
ทั้งสองแหล่งระบุว่าไก่เทามีชั้นเชิงชนหลายกระบวนท่า จึงเหมาะกับคนที่ชอบดูการเปลี่ยนเชิงระหว่างยกมากกว่าการแลกตีอย่างเดียว
สรุปไก่เทาหางขาว ไก่ชนสีเทาที่มีทั้งตำนานและลีลา
ไก่เทาหางขาวเป็นไก่ชนไทยขนาดกลาง ตัวผู้หนักราว 3-3.5 กิโลกรัม แยกได้ 6 ชนิดจากสีขน สร้อย และตา มีจุดสังเกตสำคัญที่ปากใหญ่ปลายงุ้ม ตาขาวอมเหลือง หงอนหินหรือหงอนสามแฉก แข้งเรียวลำหวาย และเดือยงาช้าง พร้อมตำนานไก่โทนเถ้าของหลวงเมืองตากที่เล่าต่อกันมา ข้อมูลลักษณะพันธุ์ในบทความนี้เรียบเรียงจากแหล่งความรู้ของคนเลี้ยง แต่ละฟาร์มอาจใช้ชื่อเรียกต่างกันบ้าง และโปรแกรมสนามช่วงหลังกินเจอาจเปลี่ยนได้ ควรเช็กประกาศของผู้จัดอีกครั้งก่อนติดตาม
ถ้าอยากดูไก่เทาและไก่ชนสายอื่นออกเชิงจริงในสนาม ติดตามโปรแกรม ราคา และสรุปผลได้ที่ KaichonKompayak ทุกวัน แล้วเลือกเล่นในวงเงินที่สบายใจ
เรียบเรียงโดย ทีมคอนเทนต์ KaichonKompayak · ตรวจสอบข้อมูลโดย ทีมตรวจสอบข้อมูล KaichonKompayak · แหล่งข้อมูลหลัก: gaichon.com, บล็อกตำนานไก่ชนเหลืองหางขาวพระนเรศวร (weerayutnilsaka), Sanook